مصطفى النوراني الاردبيلي

103

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

عفونى كننده و در موارد زكام ، نزله ، آسم ، برونشيت مزمن و در اشخاصى كه مبتلا به بزرگ شدن كبد و طحال هستند تجويز مىكنند . صمغ اوشق از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و خشك ، و از نظر خواص معتقدند كه ضد تشنج است . مقدار مصرف آن براى اشخاص بالغ قوى 10 - 5 گرم ، براى اشخاص متوسط 5 گرم و براى اشخاص ضعيف 2 - 1 گرم مىباشد . « 1 » شكر تيغال مشخصات : اين شكر بر روى گياهى كه به عربى به آن عشر گويند ، دانه دانه با رنگ سفيد كه مايل به خاكسترى رنگ است مىباشد . رويل عقيده دارد كه شكر تيغال از زمانهاى بسيار قديم رواج داشته و هنديها ابتداء آن را مصرف مىنمودند . شكر تيغال يكى از انواع مَنّها است . ديگر انواع منها عبارتند از : ترنجبين ، گزانگبين ، گز خوانسار ، شيرخشت ، بيد خشت ، گز علفى و . . . مىباشند . مَنّ به‌طور كلى به مواد فرآورده‌هاى شيرينى گفته مىشود كه از برگ و پوست و شاخه‌ها و حتى در برخى موارد از خارهاى تعدادى از گياهان در شرايط خاصى بيرون مىآيد . پيله حشره Larinus كه پس از نيش زدن حشره روى گياه تشكيل مىشود سفيد مايل به زرد و جنس آن از گل سفيد و شكل آن تخم مرغى و درازى آن حدود 2 سانتىمتر است . رويل عقيده دارد كه شكر تيغال از زمانهاى بسيار قديم رواج داشته و ابتداء هنديها آن را مصرف مىنمودند . حكيم مؤمن در تحفه خود گويد : مؤمنين به آن نام فارسى تيهال داده و مىنويسند آن غلاف حيوانى است شبيه به مگس كه در خار انزروت مثل كرم ابريشم از لعاب خود

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 322 .